Μπούρτζι: Το Θαλάσσιο Φρούριο του Ναυπλίου
Το Μπούρτζι είναι το μικρό ενετικό κάστρο πάνω στο νησάκι των Αγίων Θεοδώρων, στη μέση του λιμανιού του Ναυπλίου, περίπου 400 μέτρα από το μόλο.
Μαζί με το Παλαμήδι, αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολο της πόλης — αυτό που βλέπεις σε κάθε καρτ ποστάλ του Ναυπλίου.
Το όνομα "Μπούρτζι" προέρχεται από την τουρκοαραβική γλώσσα και σημαίνει "νησί-φρούριο". Η παλαιότερη ενετική ονομασία ήταν "Castello dello Soglio" ("κάστρο του θρόνου"), ενώ το ίδιο το λιμάνι λεγόταν "Porto di Cadena" — λιμάνι της αλυσίδας. Κάθε βράδυ, οι φρουροί άπλωναν μια αλυσίδα από τον Προμαχώνα Πέντε Αδέλφια στην Ακροναυπλία μέχρι το Μπούρτζι, κλείνοντας έτσι το λιμάνι για ασφάλεια. Αργότερα, οι Τούρκοι το ενίσχυσαν με την "πορπέλα", ένα υποθαλάσσιο φράγμα από πέτρες που εμπόδιζε την προσέγγιση μεγάλων πλοίων.
Ιστορία του Κάστρου
Α' Ενετοκρατία — Η Κατασκευή (1473)
Μετά την αποχώρηση του Μαχμούτ Πασά, οι Ενετοί οχύρωσαν το νησί των Αγίων Θεοδώρων με πύργο και τοποθέτησαν πυροβόλα, τα οποία μαζί με τα κανόνια του Προμαχώνα Πέντε Αδέλφια διασφάλιζαν το Ναύπλιο από τη θάλασσα. Η πρώτη οχύρωση έγινε το 1473 από τον Ενετό αρχιτέκτονα Antonio Gambello, υπό την επίβλεψη του Pasqualigo.
Β' Ενετοκρατία — Ενισχύσεις (1686-1715)
Κατά τη δεύτερη περίοδο ενετικής κυριαρχίας, οι Ενετοί έκαναν διορθώσεις και συμπλήρωσαν τις κατασκευές για καλύτερη οχύρωση. Η βασικότερη αλλαγή ήταν η ανύψωση του κεντρικού πύργου και η επίχωση της περιοχής με θαλάσσιες θεμελιώσεις σε πασσάλους. Την επαναφορά των Τούρκων το 1540 —που είχαν ξαναπάρει το Μπούρτζι στα χέρια τους— την ανέτρεψε ο στρατηγός Μοροζίνι, ο οποίος ξεκίνησε την εκστρατεία απελευθέρωσης της Πελοποννήσου από το Τολό.
Η Απελευθέρωση (1822)
Κατά την Ελληνική Επανάσταση, οι Έλληνες αποκαλούσαν το Μπούρτζι "Καστέλλι" ή "Θαλασσόπυργο". Η κατάληψή του έγινε στις 18 Ιουνίου 1822 από 50 οπλοφόρους και 150 πυροβολητές, με επικεφαλής τους Χανέκ, Άνερμαν, Άστιγξ και Δημήτρη Καλλέργη, υπό τη διοίκηση του Γάλλου ταγματάρχη Φ. Γκιουρντέν. Από εκεί κανονιοβολούσαν το Ναύπλιο και κατάφεραν να ματαιώσουν τον ανεφοδιασμό των Τούρκων από αγγλικό πλοίο. Αργότερα, το Μπούρτζι έγινε κέντρο άμυνας των Ελλήνων κατά της επιδρομής του Ιμπραήμ, με φρούραρχο τον Δημήτρη Σαχτούρη. Μετά την απελευθέρωση, το 1826, η ελληνική κυβέρνηση κατέφυγε εκεί δύο φορές για να γλυτώσει από τον εμφύλιο της εποχής.
Αρχιτεκτονικά Στοιχεία
Ο φυσικός βράχος του νησιού χρησιμοποιήθηκε ως υποδομή για την κατασκευή — το φρούριο ακολουθεί το σχήμα του νησιού. Αποτελείται από έναν κεντρικό οκταγωνικό πύργο (donjon), πλαισιωμένο από χαμηλούς ημικυκλικούς πύργους και μπαταρίες κανονιών προς τη θάλασσα και την ξηρά. Είναι τριώροφος, με επικοινωνία μεταξύ ορόφων μέσω κινητών σκαλών —μια λύση ασφαλείας που επέτρεπε την αυτονόμηση κάθε ορόφου σε περίπτωση επίθεσης. Η εξωτερική επιφάνεια είναι καλυμμένη με σχιστόλιθο. Οι είσοδοι βρίσκονται στη βόρεια και νότια πλευρά, ενώ στα βορειοανατολικά υπάρχει διαμορφωμένος όρμος για ασφαλέστερη πρόσβαση.
Φυλακή Δημίων
Το Μπούρτζι έπαψε να λειτουργεί ως κάστρο μετά την άφιξη του βασιλιά Γεωργίου Α', ο οποίος διέταξε τον αφοπλισμό του το 1865. Έκτοτε χρησιμοποιήθηκε ως τόπος διαμονής των δημίων της γκιλοτίνας από το Παλαμήδι. Οι δήμιοι ήταν μισητοί στους κατοίκους του Ναυπλίου· η κατακραυγή ήταν τέτοια που τους απαγορευόταν η έξοδος από το Μπούρτζι, παρά μόνο κατά τη διάρκεια των εκτελέσεων και πάντα με αστυνομική συνοδεία.
Το Μπούρτζι Σήμερα
Τη δεκαετία του 1930, ο Γερμανός αρχιτέκτονας Schaeffer μετέτρεψε το κάστρο σε ξενοδοχείο, με αλλοιώσεις που άλλαξαν αισθητά το μνημείο. Κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο βομβαρδισμός του Ναυπλίου προκάλεσε ζημιές και στο Μπούρτζι. Μετά τον πόλεμο επισκευάστηκε και λειτούργησε ως πολυτελές ξενοδοχείο, φιλοξενώντας διάσημες προσωπικότητες μέχρι το 1970.
Μετά από εκτεταμένη ανακαίνιση, το μνημείο άνοιξε ξανά για το κοινό στις 5 Αυγούστου 2023 ως προσβάσιμος πολιτιστικός και ψυχαγωγικός χώρος, με ανελκυστήρα για άτομα με αναπηρία. Τα εγκαίνια έγιναν στις 27 Οκτωβρίου 2023. Σήμερα ο υπαίθριος χώρος του φιλοξενεί πολιτιστικές εκδηλώσεις, ενώ ένα τμήμα λειτουργεί τακτικά ως συνεδριακός χώρος.
Πρακτικές Πληροφορίες Επίσκεψης
Πώς θα πας: Με μικρά καραβάκια από την προκυμαία του Ναυπλίου, μπροστά στο καφέ Νάπολι στην πλατεία Φιλελλήνων. Τα καραβάκια φεύγουν κάθε 30 λεπτά, η διαδρομή διαρκεί 5-10 λεπτά.Ωράριο 2026 (επαλήθευσε πριν δημοσίευση):
- Απρίλιος – Μάιος: 09:00 – 18:00
- Ιούνιος: Δευτέρα-Παρασκευή 09:00-18:00 · Σάββατο-Κυριακή & αργίες 09:00-20:00
- Ιούλιος – Αύγουστος: καθημερινά 09:00 – 21:00
- Σεπτέμβριος: καθημερινά 09:00 – 20:00
- Οκτώβριος: Δευτέρα-Παρασκευή 09:00-17:00 · Σάββατο-Κυριακή & αργίες 09:00-18:00
- Νοέμβριος – Μάρτιος: καθημερινά 09:00 – 17:00
- Τελευταία αναχώρηση καραβιού: 50 λεπτά πριν το κλείσιμο
Τιμές:
- Εισιτήριο εισόδου στο μνημείο: €7
- Ναύλο καραβιού (με επιστροφή): €7 — ξεχωριστή χρέωση από το εισιτήριο
- Δωρεάν είσοδος στο μνημείο: 1η και 3η Κυριακή κάθε μήνα, από Νοέμβριο έως Μάρτιο
Κλειστά: 25 Δεκεμβρίου, 1 Ιανουαρίου, Κυριακή του Πάσχα
Επικοινωνία: 27520 27575 · bourtzi-nafplio.gr
Πρακτικές συμβουλές:
- Υπολόγισε συνολικά περίπου 1 ώρα: 5-10 λεπτά διαδρομή, 20-30 λεπτά περιήγηση
- Πήγαινε προς το ηλιοβασίλεμα για τις καλύτερες φωτογραφίες με φόντο το Ναύπλιο
- Δεν υπάρχει κατάστημα για φαγητό/ποτό στο νησί εκτός από αναμνηστικά — φάε πριν ή μετά
- Αν σε ενδιαφέρει προσβασιμότητα ΑΜΕΑ, υπάρχει ανελκυστήρας μετά την ανακαίνιση του 2023
Δείτε Επίσης
- Παλαμήδι — το μεγάλο φρούριο που δεσπόζει πάνω από την πόλη
- Ακροναυπλία — το παλαιότερο φρούριο του Ναυπλίου
- Πλατεία Φιλελλήνων — εκεί ξεκινούν τα καραβάκια
Συχνές Ερωτήσεις
Πόσο κοστίζει η επίσκεψη στο Μπούρτζι;
Υπολόγισε συνολικά €14 ανά ενήλικα: €7 το ναύλο του καραβιού με επιστροφή και €7 το εισιτήριο εισόδου στο μνημείο — είναι δύο ξεχωριστές χρεώσεις.Πόσο διαρκεί η επίσκεψη;
Περίπου 1 ώρα συνολικά: 5-10 λεπτά η διαδρομή με καραβάκι, 20-30 λεπτά η περιήγηση στο κάστρο.Πότε είναι δωρεάν η είσοδος;
Την 1η και 3η Κυριακή κάθε μήνα, από Νοέμβριο έως Μάρτιο.Από πού φεύγουν τα καραβάκια;
Από την προκυμαία του Ναυπλίου, μπροστά στο καφέ Νάπολι στην πλατεία Φιλελλήνων, κάθε 30 λεπτά.Τι χρησιμοποιήθηκε το Μπούρτζι στο παρελθόν;
Υπήρξε φρούριο, κατοικία δημίων του Παλαμηδίου, πολυτελές ξενοδοχείο (μέχρι το 1970), και σήμερα λειτουργεί ως πολιτιστικός/ψυχαγωγικός χώρος μετά την ανακαίνιση του 2023.
Χάρτης
