Η Φραγκοκλησιά: Το Κτίριο που Άλλαξε Θρησκεία Τρεις Φορές

Λίγα κτίρια στην Ελλάδα έχουν μια ιστορία τόσο περίπλοκη όσο η Καθολική Εκκλησία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στο Ναύπλιο, γνωστή στους ντόπιους ως "Φραγκοκλησιά". Ανεβαίνοντας τα σκαλιά από την πλατεία του Αγίου Σπυρίδωνα, θα τη βρεις στα δεξιά σου, στη συνοικία που ακόμα λέγεται "Φραγκομαχαλάς" — προς τιμήν των Φράγκων που κάποτε κατοικούσαν εκεί.

Από Μονή σε Τζαμί σε Εκκλησία

Η ιστορία της αρχίζει στα χρόνια της Φραγκοκρατίας (1212-1389), όταν στη θέση αυτή λειτουργούσε πιθανότατα γυναικεία μονή του Δυτικού δόγματος — ο ιστορικός Λαμπρυνίδης την ταυτίζει πιθανόν με μονή που αναφέρεται στη διαθήκη του Δούκα των Αθηνών Νέριου Ατσαγιόλι, το 1394. Το κτίριο συνέχισε να λειτουργεί, τουλάχιστον ως ναός, και στις δύο περιόδους Ενετοκρατίας.

Λίγα χρόνια πριν την Επανάσταση του 1821, το πλέον ερειπωμένο κτίριο μετατράπηκε σε τζαμί — σύμφωνα με την τοπική παράδοση, από τη Φατμέ, χήρα του Αγά Πασά, στη μνήμη του συζύγου της. Ο χαμηλός, μεγάλος τρούλος και το στρογγυλό σχήμα βάσης μιναρέ που βλέπεις σήμερα προέρχονται από αυτή τη μετατροπή. Σε ιστορικές πηγές του 19ου αιώνα αναφέρεται ως "το τζαμί του Ιτς Καλέ" (του εσωτερικού κάστρου), λόγω της θέσης του κοντά στη βόρεια πλευρά της Ακροναυπλίας.

Μετά την απελευθέρωση, το 1839-1840, ο βασιλιάς Όθωνας μερίμνησε ώστε ο Δήμος Ναυπλίου να παραχωρήσει το πρώην τζαμί στην Καθολική Εκκλησία — μια χειρονομία για τους Έλληνες καθολικούς, τους ξένους στην Ελλάδα, αλλά και τους Βαυαρούς στρατιώτες του ίδιου του Όθωνα. Έκτοτε λειτουργεί αδιάλειπτα ως καθολικός ναός.

Το Αρχαιότερο Μνημείο Φιλελλήνων στην Ελλάδα

Στο εσωτερικό της εκκλησίας βρίσκεται το παλαιότερο μνημείο Φιλελλήνων της Ελληνικής Επανάστασης: μια λιτή ξύλινη αψίδα από ξύλο πεύκου, σε σχήμα πρόσοψης αρχαίου ελληνικού ναού, δωρεά του Γάλλου αξιωματικού και θερμού φιλέλληνα Αυγούστου Ιλαρίωνα Τουρέ, χρονολογούμενη στο 1841. Η λεγόμενη "αψίδα Τουρέ" φέρει τα ονόματα των ξένων εθελοντών που έπεσαν βοηθώντας τον απελευθερωτικό αγώνα.

Στην αυλή/κρύπτη του ναού φυλάσσονται επίσης τα οστά Φιλελλήνων αγωνιστών του 1821.

Το Αντίγραφο του Ραφαήλ

Ο ναός φυλάσσει ένα αξιόλογο αντίγραφο της "Sacra Famiglia" (Ιερή Οικογένεια) του Ραφαήλ — δώρο, σύμφωνα με τοπική παράδοση, μέλους της γαλλικής βασιλικής οικογένειας προς τους καθολικούς του Ναυπλίου.

Μια Ζωντανή Κοινότητα Σήμερα

Ο καθολικός ναός εξυπηρετεί σήμερα καθολικούς από όλη την Πελοπόννησο, καθώς και τουρίστες. Η πολωνική κοινότητα αποτελεί σημαντική ομάδα πιστών — ο εφημέριος είναι συχνά Πολωνός ιερέας, και το Πάσχα γιορτάζεται εκεί με ιδιαίτερη λαμπρότητα, με την παρουσία μελών και αξιωματούχων της Πρεσβείας της Πολωνίας.

Πρακτικές Πληροφορίες

Τοποθεσία: Ανηφόρα από την πλατεία Αγίου Σπυρίδωνα, συνοικία "Φραγκομαχαλάς"

Είσοδος: Δωρεάν

Ωράριο: Τακτικές λειτουργίες — επιβεβαίωσε ωράριο με το ενοριακό γραφείο

Δείτε Επίσης

• Άγιος Σπυρίδωνας
• Παλιά Πόλη & Ψαρομαχαλάς

  Συχνές Ερωτήσεις

Γιατί λέγεται "Φραγκοκλησιά";
Από τη γειτονική συνοικία "Φραγκομαχαλά", ονομασμένη έτσι προς τιμήν των Φράγκων κατοίκων της περιόδου Φραγκοκρατίας.
Ήταν πάντα καθολική εκκλησία;
Όχι — ξεκίνησε πιθανότατα ως γυναικεία μονή Δυτικού δογματος στη Φραγκοκρατία, έγινε τζαμί λίγο πριν το 1821, και παραχωρήθηκε στους Καθολικούς το 1839-1840.
Τι είναι η "αψίδα Τουρέ";
Το παλαιότερο μνημείο Φιλελλήνων της Ελληνικής Επανάστασης — ξύλινη αψίδα του 1841, δωρεά του Γάλλου φιλέλληνα Αυγούστου Ιλαρίωνα Τουρέ.