Ο Άγιος Σπυρίδωνας: Η Πόρτα που Άλλαξε την Ελληνική Ιστορία

Πάνω από την Πλατεία Συντάγματος, σε έναν γραφικό δρόμο της παλιάς πόλης, βρίσκεται ένας μικρός ναός που έγινε σκηνή μιας από τις πιο σκοτεινές στιγμές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας: εδώ, στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, δολοφονήθηκε ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας, Ιωάννης Καποδίστριας.

Ο Ναός

Ο Άγιος Σπυρίδωνας χτίστηκε το 1702, με έξοδα της Ναυπλιακής Αδελφότητας των Ορθοδόξων Ελλήνων — το επιβεβαιώνει κτιτορική επιγραφή σε ιαμβικούς στίχους, εντοιχισμένη στην ανατολική πλευρά του ναού. Είναι μεταβυζαντινός, σε σχήμα εγγεγραμμένου σταυρού με μεγάλο οκτάγωνο τρούλο. Το κωδωνοστάσιο προστέθηκε το 1853, ενώ η αγιογράφηση του κεντρικού τρούλου έγινε το 1902.

Στο αριστερό προσκυνητάρι βρίσκεται η εικόνα της Αγίας Βαρβάρας (1897) — θεωρείται θαυματουργή. Το 1928, όταν η πόλη χτυπήθηκε από επιδημία πανώλης, οι κάτοικοι έκαναν λιτανεία με την εικόνα, ζητώντας τη σωτηρία τους.

Ο ναός ήταν ενοριακός μέχρι το 1952. Πήρε το όνομά του από τον πολιούχο άγιο της Κέρκυρας — γι' αυτό και ήταν ο αγαπημένος ναός του Καποδίστρια, που καταγόταν από το νησί.

Η Δολοφονία: 27 Σεπτεμβρίου 1831

Εκείνο το κυριακάτικο πρωινό, γύρω στις 6:45, ο Καποδίστριας βγήκε από την κυβερνητική κατοικία με προορισμό τον Άγιο Σπυρίδωνα, όπως συνήθιζε κάθε Κυριακή. Στον δρόμο συνάντησε τους Γεώργιο και Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη, υπό επιτήρηση, με φρουρούς. Τους χαιρέτησε σιωπηλά· εκείνοι ανταπέδωσαν, εξίσου σιωπηλά.

Οι Μαυρομιχαλαίοι έφτασαν πρώτοι στην εκκλησία από άλλο δρόμο. Όταν ο Κυβερνήτης έφτασε και αντίκρισε τον Κωνσταντίνο, το θεώρησε ύποπτο — αλλά αψηφώντας τον κίνδυνο, προχώρησε να μπει. Εκεί δολοφονήθηκε από τους δύο αδελφούς. Ένας φρουρός τους πυροβόλησε άστοχα τους φρουρούς του Καποδίστρια — μία σφαίρα χτύπησε τη δεξιά πλευρά της πόρτας, όπου το σημάδι σώζεται μέχρι σήμερα.

Μετά τον φόνο, ο Γεώργιος Μαυρομιχάλης έτρεξε δυτικά, καταφεύγοντας στη Γαλλική πρεσβεία στην οδό Σταϊκοπούλου.

Τι Θα Δεις Σήμερα

Στην είσοδο, μια πλάκα και μια γυάλινη εντοιχισμένη θήκη —με την ίδια τη μοιραία σφαίρα— μαρτυρούν το γεγονός. Τα σπλάχνα του Καποδίστρια τοποθετήθηκαν σε θήκη κάτω από το ιερό. Δεξιά του ιερού υπάρχει τοιχογραφία της Πρώτης Οικουμενικής Συνόδου στη Νίκαια.

Ποιος Ευθυνόταν Πραγματικά;

Η παραδοσιακή εκδοχή αποδίδει τη δολοφονία σε προσωπική εκδίκηση της οικογένειας Μαυρομιχάλη, μετά τη φυλάκιση του πατριάρχη της, Πετρόμπεη, με εντολή του Καποδίστρια. Άλλες αναλύσεις υποστηρίζουν ανάμειξη ξένων δυνάμεων (Αγγλία, Γαλλία). Πρόσφατη έρευνα του ιστορικού Δ. Κοκκινάκη αμφισβητεί ακόμα και την άμεση ενοχή των Μαυρομιχαλαίων. Το ζήτημα παραμένει αντικείμενο ιστορικής συζήτησης.

Ο Ελβετός φιλέλληνας Ζαν-Γκαμπριέλ Εϊνάρ, στενός φίλος του Καποδίστρια, το συνόψισε: "Κείνοι που δολοφόνησαν τον Καποδίστρια, δολοφόνησαν την Ελλάδα."

Πρακτικές Πληροφορίες

Τοποθεσία: Πλατεία Αγίου Σπυρίδωνα, πάνω από την Πλατεία Συντάγματος

Είσοδος: Δωρεάν (ενοριακός ναός)

Ωράριο: Συνήθως τις ώρες ακολουθιών — Επιβεβαιωσε

Πρακτική συμβουλή: Η μικρή πλατεία γύρω έχει σπίτια 18ου-19ου αιώνα και δύο τουρκικές κρήνες επί της οδού Καποδιστρίου.

Δείτε Επίσης

• Άγιος Γεώργιος
• Πλατεία Τριών Ναυάρχων
• Βουλευτικό

  Συχνές Ερωτήσεις

Πότε και πού δολοφονήθηκε ο Καποδίστριας;
Στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, στην είσοδο του ναού του Αγίου Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο.
Ποιοι δολοφόνησαν τον Καποδίστρια;
Παραδοσιακά αποδίδεται στους Κωνσταντίνο και Γεώργιο Μαυρομιχάλη, αν και υπάρχουν εναλλακτικές θεωρίες.
Μπορώ να δω τη σφαίρα;
Ναι, γυάλινη εντοιχισμένη θήκη στην είσοδο περιέχει τη μοιραία σφαίρα.
Γιατί πήγαινε ο Καποδίστριας σε αυτόν τον ναό;
Ο Άγιος Σπυρίδωνας είναι πολιούχος της Κέρκυρας, γενέτειρας του Καποδίστρια.