Περίεργα "Πρώτα" του Ναυπλίου που Ίσως δεν Ήξερες

Τα έντεκα χρόνια που το Ναύπλιο ήταν πρωτεύουσα της Ελλάδας (1823-1834) δεν άφησαν μόνο κάστρα και επίσημα κτίρια — άφησαν και μια σειρά από "πρώτα" που λίγοι θυμούνται σήμερα. Μερικά είναι απόλυτα τεκμηριωμένα. Ένα, το πιο διάσημο απ' όλα, μάλλον δεν συνέβη ποτέ όπως το λένε.

Το πρώτο Εθνικό Τυπογραφείο

Ιδρύθηκε το 1821, μόλις η ανάγκη για τυπωμένες αποφάσεις και διατάγματα έγινε επιτακτική για την επαναστατική κυβέρνηση. Ο Όθωνας το μετέτρεψε σε κρατικό το 1833, με τον τίτλο "Βασιλικόν Τυπογραφείον" — έναν τίτλο που κράτησε μόλις έναν χρόνο, αφού το 1834 όλο το τυπογραφείο μετακόμισε στην Αθήνα μαζί με την υπόλοιπη κυβέρνηση.

Η πρώτη Βουλή των Ελλήνων — μέσα σε τζαμί

Από το φθινόπωρο του 1825 μέχρι την άνοιξη του 1826, το ελληνικό κοινοβούλιο συνεδρίαζε μέσα σε ένα πρώην τζαμί, διαμορφωμένο κατάλληλα από τον αρχιτέκτονα Βαλλιάνο. Από εκεί προήλθε και το όνομα "Βουλευτικό", με το οποίο είναι γνωστό το κτίριο μέχρι σήμερα — σήμερα λειτουργεί ως συνεδριακός χώρος, με τη Δημοτική Πινακοθήκη στο ισόγειο.

Η πρώτη Σχολή Ευελπίδων

Στις 1 Ιουλίου 1828, με διάταγμα του ίδιου του Καποδίστρια, ιδρύθηκε στο Ναύπλιο η πρώτη στρατιωτική σχολή του ελληνικού κράτους — αρχικά με το όνομα "Λόχος των Προγυμναστών". Δεχόταν μαθητές από 12 ετών, με διάρκεια σπουδών που ξεκίνησε στα 3 χρόνια και έφτασε τα 8 μέχρι το 1834. Οι πρώτοι οκτώ απόφοιτοι πήραν τις επωμίδες τους από τον ίδιο τον Καποδίστρια το 1831, που τους ονόμασε πρώτος "Ευέλπιδες". Το κτίριο στεγάζει σήμερα το Πολεμικό Μουσείο του Ναυπλίου.

Η πατάτα: μύθος ή αλήθεια;

Αυτή είναι η πιο διάσημη ιστορία, και σχεδόν σίγουρα η λιγότερο ακριβής. Η εκδοχή που έχει περάσει από γενιά σε γενιά λέει ότι όταν ο Καποδίστριας προσπάθησε να διαδώσει την καλλιέργεια πατάτας στους Έλληνες, εκείνοι την αγνόησαν παντελώς. Τότε, λέει η ιστορία, διέταξε τα φορτία πατάτας να ξεφορτώνονται δημόσια στην αποβάθρα του Ναυπλίου και να φυλάσσονται αυστηρά από φρουρούς — με αποτέλεσμα ο κόσμος να πιστέψει ότι επρόκειτο για κάτι πολύτιμο, και σε λίγες μέρες όλο το φορτίο να έχει "κλαπεί", με τους φρουρούς να κάνουν τα στραβά μάτια.

Ωραία ιστορία — μόνο που, σύμφωνα με πιο εξειδικευμένες ιστορικές αναλύσεις, πρόκειται μάλλον για αστικό μύθο χωρίς πραγματική τεκμηρίωση, με ρίζες σε παρόμοιες (και εξίσου ανεπιβεβαίωτες) ιστορίες που κυκλοφορούσαν ήδη στην Πρωσία του 18ου αιώνα. Αυτό που φαίνεται πιο τεκμηριωμένο ιστορικά είναι ότι ο Καποδίστριας πράγματι προσπάθησε συστηματικά να διαδώσει την καλλιέργεια πατάτας στην Ελλάδα μετά την επιστροφή του το 1828 — ζήτησε μάλιστα εγγράφως από τον αδερφό του να του στείλει "καλή ποσότητα γεωμήλων" από την Κέρκυρα, ενώ είχε ήδη παραγγείλει φορτία από το Λίβερπουλ. Το αν χρειάστηκε πραγματικά κόλπο με φρουρούς για να πειστούν οι Έλληνες, ή αν απλά η πείνα των μετεπαναστατικών χρόνων έκανε τη δουλειά της, παραμένει ανοιχτό ερώτημα.

Δείτε Επίσης

Γιατί Φημίζεται το Ναύπλιο
Ναύπλιο σε Λίγα Λόγια

Συχνές Ερωτήσεις

Είναι αλήθεια η ιστορία με τον Καποδίστρια και τις κλεμμένες πατάτες;
Πιθανότατα όχι με τον τρόπο που συνήθως λέγεται. Σύγχρονοι ιστορικοί τη θεωρούν αστικό μύθο, παρόλο που ο Καποδίστριας πράγματι εργάστηκε συστηματικά για τη διάδοση της πατάτας στην Ελλάδα.

Πού συνεδρίαζε η πρώτη ελληνική Βουλή;
Σε ένα πρώην τζαμί στο Ναύπλιο, διαμορφωμένο από τον αρχιτέκτονα Βαλλιάνο — από εκεί και το σημερινό όνομα του κτιρίου, "Βουλευτικό".

Τι είναι σήμερα το κτίριο της πρώτης Σχολής Ευελπίδων;
Στεγάζει το Πολεμικό Μουσείο του Ναυπλίου.